Bond van Duitse rechters keert zich tegen investeringshof voor het TTIP

In een verklaring d.d. 2 februari 2016 verwerpt de Bond van Duitse rechters, d.i. de grootste vereniging van rechters en officieren van justitie in Duitsland, nadrukkelijk het voorstel van de Europese Commissie om een investeringshof op te richten voor het TTIP.

door Felix Heilmann & Friederike Rehn

Germany's association of judges rejects the EU Commissions proposal for an investment court system in TTIP.

Na heftige meningsverschillen over de verstrekkende rechten die buitenlandse investeerders zouden verkrijgen door het vrijhandelsverdrag tussen de EU en de VS- ook wel bekend onder de de naam ‘beslechting van geschillen tussen investeerders en staten’, kortweg ISDS- legde de Europese Commissie in de herfst van 2015 een herzien voorstel op tafel dat de bijzonder onpopulaire ISDS door een investeringshof, een ‘Investment Court System’ of ‘ICS’, zou vervangen.

Het voorstel kreeg felle kritiek van maatschappelijke groeperingen die het Commissievoorstel afbrandden omdat het niet meer dan een nieuwe verpakking voor een oud concept zou zijn. Fundamentele knelpunten, zoals de bijzondere voorrechten voor buitenlandse investeerders en de omzeiling van de nationale wetgeving en rechtbanken, blijven immers bestaan. Diezelfde kritiek is ook terug te vinden in de verklaring die de grootste vereniging van rechters en officieren van justitie van Duitsland vandaag uitbracht. De Commissie krijgt daarmee een zware klap.

In hun verklaring stellen de rechters en procureurs dat het creëren van “uitzonderingsrechtbanken” voor één enkele categorie rechtzoekenden “de verkeerde manier” is om rechtszekerheid te garanderen. Zij stellen zich ook ernstige vragen over de onafhankelijkheid van de rechters in het voorstel van de Commissie, bijvoorbeeld inzake financiële onafhankelijkheid en niet-transparante selectiecriteria. “Op die manier lijkt het ICS meer op een permanent arbitragecollege dan op een internationaal gerechtshof”, aldus nog de verklaring.

Het document benadrukt ook dat er geen noodzaak bestaat voor het oprichten van een speciaal hof voor buitenlandse investeerders, aangezien EU lidstaten toegang tot rechtspraak garanderen voor alle partijen, investeerders inbegrepen.

De rechters trekken bovendien de competentie van de EU, om het voorgestelde gerechtelijke systeem te vestigen, in twijfel, hetgeen niet alleen de wetgevende mogelijkheden van de EU en de lidstaten beperkt maar ook de bestaande rechterlijke macht binnen de EU fundamenteel zal veranderen.

Nu het duidelijk is geworden dat ook burgers zich ernstig zorgen maken, blijft de vraag: als professionals in de rechtspraak én burgers dit idee afwijzen, wie dient de Commissie dan eigenlijk, behalve de belangen van de multinationals?